Sama wkrętarka bez odpowiednio dobranych końcówek jest tylko połową narzędzia, bo to właśnie bity decydują o tym, czy śruba zostanie dokręcona równo, czy z rozwalonym gniazdem. W domowym zestawie potrzeba kilku podstawowych typów końcówek, które pokrywają większość codziennych prac montażowych i naprawczych. Dobór zależy od rodzaju wkrętów spotykanych w meblach, płytach gipsowo-kartonowych i konstrukcjach drewnianych. Od czego zacząć kompletowanie takiego zestawu, żeby nie przepłacić za końcówki, których nikt nigdy nie założy?
Które typy grotów powinny znaleźć się w każdym zestawie?
Podstawę stanowią groty krzyżakowe PH oraz PZ, bo to nimi dokręca się zdecydowaną większość wkrętów spotykanych w domu. Typ PH (Phillips) pasuje do klasycznych wkrętów krzyżakowych obecnych w meblach paczkowanych i drobnym sprzęcie, natomiast typ PZ (Pozidriv) ma dodatkowe nacięcia i lepiej trzyma się w gnieździe wkrętów do drewna oraz płyt. Rozróżnienie tych dwóch systemów jest istotne, ponieważ założenie grotu PH do wkrętu PZ prowadzi do ślizgania się końcówki i uszkodzenia łba. W praktycznym zestawie warto mieć oba typy w rozmiarach 1 i 2, bo to one obsługują najczęściej spotykane wielkości wkrętów.
Coraz częściej w domowych naprawach pojawiają się też groty typu Torx, oznaczane literą T i numerem odpowiadającym wielkości gwiazdki. Ten system stosuje się w elektronice, rowerach, sprzęcie ogrodowym oraz w niektórych meblach z wyższej półki, gdzie liczy się dokładny przenos momentu obrotowego. Groty Torx nie ślizgają się tak łatwo jak krzyżakowe, dlatego pozwalają dokręcić wkręt mocniej bez ryzyka rozwalenia gniazda. Do domowego zestawu wystarczą najpopularniejsze rozmiary od T10 do T25, które pokrywają większość zastosowań spotykanych poza warsztatem specjalistycznym.
Nie należy też pomijać końcówek płaskich, oznaczanych symbolem SL i wymiarem w milimetrach, mimo że wkręty z prostym nacięciem są dziś rzadsze. Wciąż spotyka się je w starszych meblach, elektryce oraz drobnym osprzęcie, więc jeden lub dwa groty płaskie ratują sytuację, gdy trafi się taki właśnie wkręt. Warto również dorzucić kilka końcówek imbusowych typu HEX, przydatnych do wkrętów z gniazdem sześciokątnym używanych w regałach metalowych i konstrukcjach składanych. Taki komplet czterech systemów, czyli PH, PZ, Torx i płaski, pokrywa realnie ponad dziewięćdziesiąt procent domowych sytuacji montażowych.
Jak dobrać rozmiar grotu do konkretnego wkrętu?
Rozmiar grotu powinien dokładnie odpowiadać wielkości gniazda w łbie wkrętu, bo tylko wtedy końcówka trzyma się pewnie i przenosi cały moment obrotowy. Zbyt mały grot obraca się w gnieździe i wyciera jego krawędzie, a zbyt duży w ogóle nie wejdzie do środka albo osiądzie tylko częściowo. Najpewniejszą metodą jest przymierzenie kilku grotów i wybranie tego, który wchodzi bez luzu i nie wypada pod własnym ciężarem. W przypadku wkrętów krzyżakowych rozmiar 2 pasuje do większości standardowych łbów, a rozmiar 1 do drobniejszych elementów, na przykład zawiasów meblowych czy uchwytów.
Warto zwrócić uwagę, że sam wygląd gniazda potrafi mylić, bo krzyżak PH i PZ na pierwszy rzut oka są niemal identyczne. Odróżnia je dodatkowe, drobne nacięcie po skosie widoczne w gnieździe wkrętów Pozidriv, którego wkręty Phillips nie mają. Rozpoznanie tego szczegółu pozwala od razu sięgnąć po właściwy grot, zamiast metodą prób niszczyć kolejne łby. W razie wątpliwości bezpieczniej jest zacząć od grotu PZ, ponieważ radzi sobie w gnieździe PH lepiej niż grot PH w gnieździe PZ, choć i tak najlepszym rozwiązaniem jest użycie końcówki zgodnej z systemem wkrętu.
Znaczenie ma też długość samego grotu, którą dobiera się do dostępności miejsca w danym montażu. Krótkie bity o długości około 25 milimetrów sprawdzają się w większości prac, ale w zagłębieniach i wąskich otworach przydają się dłuższe końcówki sięgające 50 milimetrów lub więcej. Dłuższy grot bywa jednak mniej stabilny i łatwiej odchyla się od osi wkrętu, dlatego nie warto używać go tam, gdzie wystarczy krótki. Optymalny domowy zestaw zawiera zarówno standardowe, krótkie groty do codziennego użytku, jak i kilka dłuższych na sytuacje wymagające sięgnięcia głębiej.
Czy warto kupować gotowy zestaw bitów zamiast pojedynczych końcówek?
Gotowy zestaw bitów to najrozsądniejszy start dla osoby, która dopiero kompletuje domowe wyposażenie, ponieważ w jednym opakowaniu znajdują się wszystkie podstawowe typy i rozmiary. Taki komplet zawiera zwykle groty krzyżakowe, płaskie, Torx oraz imbusowe w kilku wielkościach, często razem z uchwytem magnetycznym i przedłużką. Kupowanie pojedynczych końcówek ma sens dopiero wtedy, gdy jakiś konkretny grot się zużyje albo gdy potrzebny jest nietypowy rozmiar spoza standardowego zestawu. Dla większości domowych zastosowań gotowy komplet wystarcza na długie lata bez konieczności dokupowania czegokolwiek.
Przy zakupie zestawu warto zwrócić uwagę na materiał wykonania grotów, bo tani, miękki stop szybko traci ostre krawędzie i zaczyna ślizgać się w gnieździe. Końcówki ze stali chromowo-wanadowej lub chromowo-molibdenowej są twardsze i dłużej zachowują kształt gniazda, dzięki czemu rzadziej niszczą łby wkrętów. Dobrym uzupełnieniem jest uchwyt magnetyczny, który przytrzymuje wkręt na grocie i ułatwia rozpoczęcie wkręcania jedną ręką w trudno dostępnym miejscu. Taki drobiazg realnie skraca czas montażu i zmniejsza liczbę wkrętów wypadających podczas pracy nad głową.
Sam dobór końcówek warto rozpatrywać razem z zakupem lub posiadaną wersją narzędzia, bo to od niego zależy sposób mocowania bitów i dostępny moment obrotowy. Uporządkowany przegląd modeli wraz z opisami parametrów pomaga świadomie dobrać sprzęt, a szeroki wybór wiertarko-wkrętarek akumulatorowych do domowego użytku można znaleźć na https://www.bricoman.pl/produkty/elektronarzedzia/elektronarzedzia-akumulatorowe/wiertarko-wkretarki-akumulatorowe/. Większość dostępnych modeli obsługuje standardowe bity z chwytem sześciokątnym, więc raz skompletowany zestaw końcówek posłuży również po ewentualnej wymianie narzędzia na nowsze. To sprawia, że inwestycja w dobre groty jest niezależna od konkretnego egzemplarza wkrętarki i zwraca się przez lata.
Artykuł sponsorowany
